Grenzen aan de vrije meningsuiting

Etienne Vermeersch
Pixabay - Freedom of speech

Er was de moord op Theo van Gogh, er zijn de doodsbedreigingen aan het adres van de politica's Ayaan Hirsi Ali en Mimount Bousakla. In Londen werd een theaterstuk afgelast omdat het beledigend zou zijn geweest voor Indiase sikhs. Overal in Europa duiken voorstellen op om oude wetten op godslastering weer in te voeren. Bij ons is ondertussen het Vlaams Blok-proces nog maar half verteerd. Waar liggen de grenzen van de vrije meningsuiting? Een gesprek met de filosoof Etienne Vermeersch.

Voor een ethisch cordon sanitaire

Artikel
Etienne Vermeersch

Patrik Vankrunkelsven is een verstandig, integer en sociaal voelend man. Zijn pleidooi om de deur op een kier te zetten voor het Blok is dan ook een gebeurtenis, zij het een heel pijnlijke. Wij die dachten dat het cordon sanitaire helemaal niets met tactische overwegingen te maken had, maar alles met ethiek, zijn nu een illusie armer: als dit met het groene hout gebeurt, wat dan met het dorre?

Etienne Vermeersch gaat in de clinch met Filip Dewinter

Artikel
Etienne Vermeersch
Wikipedia Commons - Filip Dewinter 2004

Professor Etienne Vermeersch bond met een vrije tribune in deze krant de kat de bel aan. Zou Blok-kopstuk Filip Dewinter het aandurven met hem in debat te gaan? Het vergde enig aandringen, maar jawel, Dewinter kruiste op onze redactie de degens met Dewinter. Het werd een hevig twistgesprek. Vermeersch verwijt Dewinter zijn neo-naziverleden. 

Een stem voor het Vlaams Blok: onaanvaardbaar, maar wel begrijpelijk

Artikel
Etienne Vermeersch
Wikimedia Commons - Vlaams Belang

Om ethische redenen blijft het ook vandaag onaanvaardbaar om voor het Vlaams Blok te stemmen. Er zijn wel verklaringen waarom zoveel Vlamingen dat toch deden, stelt Etienne Vermeersch. Er moet, bij voorkeur met een tripartite, sneller en beter werk worden gemaakt van het migrantenbeleid. De Franstaligen moeten redelijke Vlaamse eisen aanvaarden om het land niet in gevaar te brengen. De regering mag slechts maatregelen opleggen na voldoende bewustmaking en overreding.

Vermeersch naar de Goelag

Artikel
Etienne Vermeersch

Reactie van Etienne Vermeersch op een niet-gepubliceerde lezersbrief van Catherine Vuylsteke (C.V.) in De Morgen. De brief gaat over haar verwondering voor het feit dat Etienne Vermeersch pleit voor de assimilatie van allochtonen. Vermeersch reageert.

Een identiteit voor alle vlamingen

Artikel
Etienne Vermeersch

Aristoteles was al tot de bevinding gekomen dat de mens van nature een sociaal wezen is. Van geboorte tot dood kan hij zich slechts met de hulp van zijn medemensen in stand houden. Maar ook om zichzelf te worden, om een 'identiteit' te vinden, moet hij zich spiegelen aan een groep. Naast die 'identiteitsvorming' bestaat een tweede spontane tendens. In onze jeugd heeft de aangeboren neiging tot exploreren veelal geleid tot een bijzondere band met het terrein van onze eerste zoektochten. Zo'n 'heimatgevoel' betreft de streek, de mensen en de taal van onze kinderjaren. 

Pleidooi voor de opkomstplicht

Artikel
Etienne Vermeersch
Photo by Elliott Stallion on Unsplash

Problemen die een wereldwijde relevantie hebben, zoals de vraag hoe democratie moet functioneren, moeten zo worden benaderd, dat de argumenten die men aanvoert, een universele draagkracht hebben. Zo moet, in verband met verkiezingen, de vraag gesteld worden hoe die zo goed mogelijk kunnen functioneren. We weten, op basis van de 'Arrow impossibilities' , dat een ideale oplossing niet mogelijk is; maar we kunnen er wel naar streven dat duidelijk negatieve factoren zoveel mogelijk verwijderd worden.

De "bloedtheorie" van Abou Jahjah

Artikel
Etienne Vermeersch
Wikimedia Commons - Abou Jahjah

Wat moet een mens met gezond verstand die gelooft in de rechtsstaat en de vrijheid van meningsuiting, nu denken van Abou Jahjah? Hij provoceert voortdurend en predikt ideeën waar maar weinigen het mee eens zijn, maar overtreedt daarbij de wet en de democratische regels klaarblijkelijk niet. Hij slaat spijkers met koppen als hij het heeft over de discriminatie van migranten maar schiet voortdurend in eigen voet door voorstellen te doen die tegen een harmonieus samenleven ingaan. Hij stelt zich als een underdog op en dat wekt sympathie, maar klinkt tegelijk als een gevaarlijke extremist.

Etienne Vermeersch: 'Er is geen enkele legale basis voor een nieuwe Golfoorlog' (2002)

Artikel
(ts)
Wikimedia Commons - Golf Oorlog

Twaalf jaar geleden bestond er volgens de Gentse moraalfilosoof Etienne Vermeersch geen alternatief voor een oorlog tegen Irak. Nu liggen de kaarten helemaal anders en is een aanval tegen het regime van Saddam Hoessein onaanvaardbaar. 'Het gevaar van Saddam Hoessein is denkbeeldig. VN-resolutie 1441 biedt geen enkele legale basis voor een oorlog tegen Irak.'

Door Johan Corthouts

Zin of onzin van het migrantenstemrecht

Etienne Vermeersch
Pixabay Creative Commons - Migrants

Veeleer dan het migrantenstemrecht (voor de 'eerste generatie') autoritair op te dringen, met de suggestie dat het immoreel of dwaas zou zijn een andere mening te hebben, kan men er beter een humaan pleidooi voor houden. Onze mensen kunnen heus wel begrip opbrengen voor een argumentatie die erop wijst dat die migranten enerzijds van hun land van oorsprong blijven houden, en anderzijds in grote mate in ons maatschappelijke leven geïntegreerd zijn.

Euthanasiedebat vraagt om waarachtigheid

Etienne Vermeersch

In de Mechelse catechismus stond een uitspraak die me als kind intrigeerde: er bestaan ,,zonden tegen de Heilige Geest'', waarvoor men nooit vergiffenis kan bekomen. Een ervan is in mijn geheugen gegrift: ,,de 'welgekende' waarheid bestrijden''. We kunnen ons allemaal vergissen, maar dat sommigen beweringen uiten waarvan ze pertinent weten dat ze onwaar zijn, slaat mij nog altijd met verstomming.

Asielbeleid: Professor Etienne Vermeersch verdedigt kommissierapport

Artikel
Etienne Vermeersch

Als autoriteit in zijn vakgebied werd filosoof en professor emeritus van de RUG, Etienne Vermeersch, door de regering aangesproken om de advieskommissie rond het asielbeleid voor te zitten. De kommissie trachtte vooraf in het rapport enkele etische eisen te formuleren, die evenwel beperkt bleven (zie pagina hiernaast). De voornaamste prioriteit van de kommissie bleek de uitwijzing van de uitgeprocedeerde vreemdelingen en hoe dit efficiënt kan verlopen.

Interview in VETO door Bart de Schrijver en Diederik Vanden Driessche.

Naar een humane verwijderingsprocedure.

Artikel
Etienne Vermeersch
Wikimedia Commons - Refugees

De commissie ad hoc belast met de evaluatie van de instructies inzake de verwijdering van vluchtelingen is zwaar op de korrel genomen omdat ze nieuwe richtlijnen inzake de uitwijzing van vluchtelingen voorstelde en zich als 'dienstmaagden van een repressief en kortzichtig beleid' zou hebben gedragen. De critici hebben het verslag van de commissie niet goed gelezen.

Over wetenschap, politiek en onwetendheid

Etienne Vermeersch

 'Eén van de bepalingen in het wetsontwerp-Colla is een aanval op het wezenlijkste dat ons nog van de Verlichting rest'.

Begin november publiceerden negentien wetenschappers en wijsgeren een kritiek op het wetsontwerp inzake de alternatieve geneeswijzen van minister van Volksgezondheid Marcel Colla. Op 19 november werd dit stuk in De Morgen aangevallen door Serge Gutwirth (G) en Koen Raes (R). Dit artikel kan ik niet zomaar laten voorbijgaan. Meerdere mensen van de "negentien" ken ik persoonlijk en ik weet goed dat hun wetenschap hen nooit belet heeft zich in het maatschappelijk gebeuren te engageren. Dat men zulke mensen meent te moeten herinneren aan Hiroshima en "dokter" Mengele, gaat mij te ver. Verder heeft men het over positivistische zelfgenoegzaamheid en over het aanmatigende beeld van de wetenschap, daar waar de "negentien" duidelijk stellen: "Wetenschap is een proces van vallen en opstaan, waarbij dwalingen en misleidingen uiteraard voorkomen. Geen enkele instelling of groep van geleerden heeft daarbij de waarheid in pacht". Wie enige notie heeft van wetenschapsgeschiedenis beseft dat wetenschappers individueel of in groepsverband door allerlei factoren worden beïnvloed, maar ook dat een groeiende consensus van specialisten op lange termijn het belangrijkste criterium van betrouwbaarheid is dat deze wereld kent. De simplificerende uitspraken van G en R kunnen daar niets aan veranderen; maar over al die zaken gaat het hier niet.