Sinds wanneer heeft de Kerk eerbied voor het leven?

Etienne Vermeersch

De Dijn vindt dat het de Kerk is die garant staat voor de absolute waarde van elk mensenleven. Komt hij van de planeet Mars? Etienne Vermeersch

 

Sinds wanneer heeft de Kerk eerbied voor het leven?

Etienne Vermeersch — 14 augustus 2017 I De Standaard

Heeft Rome het recht om de ziekenhuizen van de Broeders van Liefde te verbieden euthanasie toe te laten? De discussie over het recht van een arts of verplegende om niet aan euthanasie mee te werken, werd jaren geleden al grondig gevoerd in de Senaatscommissie. Het ging daar manifest over een gewetensclausule voor menselijke personen. Dat blijkt ten overvloede uit het feit dat senator Hugo Vandenberghe (CD&V) tot tweemaal toe probeerde ook rechtspersonen, namelijk ziekenhuizen, erbij te betrekken. Dat werd telkens verworpen met achttien tegen tien. De huidige tekst werd toen bij stemming vastgelegd, de juiste interpretatie dus ook. Wat door een stemming is vastgelegd, kan alleen door een stemming worden gewijzigd. Dat is noch in de plenaire zitting van de Senaat, noch in de Kamer, gebeurd. Wat Fred Erdman (SP.A) of anderen toen in de Kamer gezegd hebben, werd nooit ter stemming gelegd en is dus formeel niet relevant. Overigens is het nogal evident dat een gewetensclausule voor individuen bestemd is: instellingen hebben geen geweten, alleen wilsbekwame mensen hebben dat.

Lessen voor Rome

De wet erkent het recht van een arts om in geweten, in intiem gesprek met de patiënt, al dan niet euthanasie toe te passen. Ook Fernand Keuleneer zegt dat het uitsluitend de arts is die samen met de patiënt de medische toestand en het medisch handelen beoordeelt. 'Derden kunnen daarin niet tussenkomen' (DS 12 augustus). Dat een instelling, die de patiënt en zijn nood niet kent, de gewetensbeslissing van de arts kan doorkruisen, is fundamenteel onethisch en strijdig met de geest van onze wet. Met een vreemde gevoelskilte merkt Herman De Dijn daarbij op (DS 11 augustus) dat de patiënt dan maar de instelling moet verlaten. Een zwakke mens in extreme nood moet dus plots een arsenaal van middelen in gang zetten om elders geholpen te worden.

Tot voor de oorlog was ons land overwegend katholiek. Dat verklaart het overwicht van de katholieke hospitalen. Die zijn blijven bestaan dankzij de overheidsfinanciering. Maar tegenwoordig volgt de meerderheid van de burgers, zeker inzake abortus en euthanasie, de katholieke kerk niet meer. Die financiering kan dus niet legitiem blijven als de verzorgingsinstellingen zich niet aanpassen aan die fundamentele wijziging. De Broeders van Liefde hebben dat aangevoeld en hebben zelfs, in een ethisch hoogstaande visietekst, aangetoond hoe zij daarnaast toch, wat de essentie betreft, aan hun christelijke inspiratie trouw konden blijven. Rome kan daar heel wat van leren.

Stroom van bloed

De Dijn vindt dat het de Kerk is die garant staat voor de absolute waarde van elk mensenleven. Komt hij van de planeet Mars? Er is geen enkele beweging of godsdienst (zelfs niet het communisme of de islam) die, door de eeuwen heen, zo'n brede stroom van bloed heeft doen vloeien als die Kerk. Ik zou zoiets niet schrijven, als ik daar niet 100 procent zeker van was. Het begon al in de Handelingen van de Apostelen, waar Ananias en Saphira door Petrus ter dood veroordeeld werden omdat ze wat gelogen hadden over de verkoop van hun huis. Eerbied voor het leven? Voor de rest van dat verhaal kun je Karlheinz Deschner lezen: Kriminalgeschichte des Christentum. Dat bestaat uit tien delen, maar elk deel afzonderlijk volstaat om mijn bewering te bevestigen. Het gruwelijke daarbij is dat vooral onschuldigen werden gedood. Bij de massale uitroeiing van de Albigenzen, op pauselijk bevel, werden zelfs ketters en rechtgelovigen door elkaar gedood: 'God zal de zijnen wel herkennen', klonk het. Na een bul van Innocentius III werden tienduizenden onschuldige vrouwen na vreselijke folteringen als 'heks' verbrand. En zo ging het maar door, eeuw na eeuw. Zelfs in de Catechismus van de katholieke kerk van 1992, werd de doodstraf nog aanvaard.

De Kerk is geen democratie, vindt De Dijn. Bedankt voor de informatie. Tot het einde van de 19de eeuw gold als vaststaand dogma dat alle mensen, van waar ook ter wereld, hoe goed ze ook geleefd hadden, voor eeuwig naar de hel gingen als ze niet gedoopt waren in de katholieke kerk. In een democratische Kerk was de absurditeit daarvan misschien iets eerder aan het licht gekomen.

Over de mens en zijn waarden zou Rome beter beschaamd zwijgen.

Etienne Vermeersch

 

Etienne Vermeersch: "Ik, conservatief? Wel, wel"

Etienne Vermeersch

"Wil columnist Fikry El Azzouzi argumenten op tafel leggen?", schrijft Etienne Vermeersch, professor-emeritus aan de Universiteit Gent, vandaag als antwoord op de column van Fikry El Azzouzi, die gisteren in de krant verscheen.

 

Beste Fikry El Azzouzi,
U bent er inderdaad in geslaagd mij een tekst van u te doen lezen. Vermoedelijk voor de laatste maal. U schrijft immers de ene onwaarheid na de andere:

Excuses van Etienne Vermeersch

Etienne Vermeersch

Excuses van Etienne Vermeersch

In het interview in De Morgen (DM 2/6) zei ik dat de 'boerka-nikab' een erger symbool is dan de swastika. De boerka-nikab staat symbool voor een eeuwenlange onderdrukking van de vrouw in de islam; dat is erg. De swastika is symbool van een racistische massamoord: dat is veel erger. Mijn opmerking was dus een blunder. Ik ben er beschaamd over en ik vraag excuus aan mensen die onder het nazibewind geleden hebben. Die blunder dreigt bovendien de aandacht af te leiden van de solide argumenten voor het 'boerkaverbod', waar ik blijf achter staan.

Wel wil ik het volgende opmerken. In een artikel, waarin men ieder woord kan wegen, zou ik zoiets nooit schrijven. Het ging hier echter om een plotse opwelling in een heftige discussie en de vraag over die twee symbolen werd door de interviewer aangebracht. Normaal zou ik bij lectuur achteraf zoiets schrappen, maar door het feit dat de interviewer tevens de opponent was, dacht ik dat zo'n schrapping een gebrek aan fair play tegenover hem zou vormen.

Al meer dan 50 jaar kom ik in de media. In (mondelinge) debatten, interviews e.d. zal ik wel nu en dan een uitschuiver gemaakt hebben. In geschreven teksten kan ik mij geen echte blunder herinneren; wel een paar onjuistheden over feiten.

Ook daarover ben ik beschaamd. Wie lesgever en onderzoeker is, moet in zijn publieke uitingen zo waarheidsgetrouw mogelijk zijn. Ik vermeld dit omdat in de twitter-, facebook, blog- en forumcultuur de kwaliteit van het debat in gedrang dreigt te komen. Scheldwoorden moeten dan ernstige argumenten vervangen. Nochtans speelt het debat, ook het scherpe debat, een belangrijke rol in een democratie. Maar het respect voor de waarheid en de waarden moet hierbij centraal staan.

Daarom pleit ik ervoor dat men bij vergissingen zijn fout erkent en erover beschaamd is. Ikzelf hoop, vooral in interviews, beter op mijn woorden te letten.

Etienne Vermeersch

Etienne Vermeersch in De Morgen: 'Als symbool is de boerka erger dan de swastika'

Wouter Verschelden interviewt Etienne Vermeersch
Photo by Majid Korang beheshti on Unsplash

Disclaimer, lees: Vermeersch biedt excuses aan voor verspreking

'We hebben jaren gevochten voor een seculiere maatschappij. En nu komt een expansieve islam ons bedreigen.' Etienne Vermeersch (78) is in gevechtsmodus. De streep haar schuin gekamd, zijn bureau - in de waanzinnige chaos van zijn werkplek - overladen met extracten uit de Koran. Klaar om de intellectuele pantserdivisie uit te rollen over al wie tegen een boerkaverbod is. 'We moeten de radicalisering stuiten.'