Artikel
Etienne Vermeersch
Wikimedia Commons - Abou Jahjah

Wat moet een mens met gezond verstand die gelooft in de rechtsstaat en de vrijheid van meningsuiting, nu denken van Abou Jahjah? Hij provoceert voortdurend en predikt ideeën waar maar weinigen het mee eens zijn, maar overtreedt daarbij de wet en de democratische regels klaarblijkelijk niet. Hij slaat spijkers met koppen als hij het heeft over de discriminatie van migranten maar schiet voortdurend in eigen voet door voorstellen te doen die tegen een harmonieus samenleven ingaan. Hij stelt zich als een underdog op en dat wekt sympathie, maar klinkt tegelijk als een gevaarlijke extremist.

Professor-filosoof Etienne Vermeersch schept duidelijkheid over datgene waar Abou Jahjah voor staat en wat er met hem moet gebeuren. «Hij hangt een 'bloedtheorie' aan waarbij de biologisch afkomst bepalend is. Ik noem dat 'rootisme', (van het Engels 'Roots', wortels) wat automatisch leidt tot racisme, geruzie, miserie en ellende», zegt hij.

Moraalfilosoof Vermeersch noemt Abou Jahjah een «verduveld knappe kerel», maar vindt tegelijk dat hij een perverse logica hanteert. «Je bent wie je bent door de mensen met wie je samenleeft. Je bent niet wie je bent door waar je biologisch vandaan komt, zoals Abou Jahjah beweert. Hij belijdt, net zoals het Vlaams Blok, wat ik "rootisme" noem en waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen mensen op basis van hun wortels. Ze gaan er allebei van uit dat mensen anders zijn omdat ze ooit ergens biologisch vandaan zijn gekomen. Dat klopt niet, alle mensen zijn hetzelfde. "Rootisme" leidt onvermijdelijk tot racisme en miserie. Je hebt de Franse idee over wat een natie is. Die legt de klemtoon op een gezamenlijk project. Je hebt ook de Duitse idee over wat een natie is, gebaseerd op afstamming waarbij alle Germaanse volkeren zich verenigen. En we weten waar die ooit toe geleid heeft. Het is die Duitse idee van wat een natie is die het Vlaams Blok en Abou Jahjah aanhangen».   «We moeten Abou Jahjah niet te vlug met juridische middelen aanpakken. Anders maak je een martelaar van hem»


Wet overtreden

«We moeten Abou Jahjah niet te vlug met juridische middelen aanpakken. Anders maak je een martelaar van hem. Hij zal zich niet snel laten vangen door de wet te overtreden. We moeten hem ideologisch bestrijden. Als je hem op zijn bloedtheorie aanvalt, valt ook zijn hele perverse logica die er uit volgt», zegt Vermeersch. «Wie zich afscheidt, komt in getto's terecht waar men wordt achtergesteld en zich gaat bezondigen aan geweld en criminaliteit. Waardoor men nog verder achtergesteld raakt. Dat is een eindeloze spiraal», hekelt Vermeersch de nadruk op de zogenaamde eigen cultuur en afscheiding met eigen verenigingen en scholen waar Abou Jahjah voor pleit. De professor vindt dat het omgekeerde moet gebeuren: er moet beter en verplicht gemengd worden. En dat begint op school. «De oorzaak van de kwaal zijn concentratiescholen waar migrantenkinderen niet meer in het Nederlands taalbad en onze cultuur worden ondergedompeld. Ze spreken onder mekaar Arabisch omdat ze met zovelen zijn en klitten samen. In die concentratiescholen krijgen de kinderen het idee dat ze anders zijn, terwijl ze dat niet zijn, op hun godsdienst na. Breek dus die scholen open, voer een systeem in waarbij ze overal verspreid zitten: bijvoorbeeld via een taalproef en een maximum van 10 procent anderstaligen per klas. Andere scholen moeten zich dan openstellen voor die kinderen. Desnoods gaan ze met de bus». En de tieners die nu Abou Jahjah volgen, is het daar te laat voor? «De enige manier om die op andere gedachten te brengen is ze duidelijk maken dat ze op het verkeerde pad zitten», is het antwoord. Het is volgens Vermeersch ook absoluut fout om tweede-generatiemigranten, die pertinent weigeren Belg te worden, stemrecht toe te kennen of ze statutair ambtenaar te laten worden. «Dat bevestigt hen in hun absurd, op biologische afkomst gebaseerde, nationalisme waardoor ze mee kunnen beslissen zonder er echt bij te horen».

Tegen racisme

«Abou Jahjah maakt ze wijs dat ze Marokkaan of Turk zijn terwijl ze het niet eens twee maanden in die landen zouden volhouden. Als ze van plan zijn hier te blijven wonen en mee willen beslissen, moeten ze de burgersolidariteit opnemen en dus Belg worden. Dat verandert niks aan hun eigenheid, ze kunnen nog altijd hun godsdienst belijden en enkele franjes van de cultuur van hun ouders behouden. Kijk naar Amerika, naar de Ieren, Italianen en Vietnamezen. Die kennen hun achtergrond, maar het zijn wel Amerikanen die Amerikaans leven», meent de professor. Ten slotte moet volgens hem nog een ander kwaad worden uitgeroeid. «Tegen racisme moet hard worden opgetreden. Een restaurant dat of discotheek die mensen weigert op basis van afkomst moet gesloten worden. Een Marokkaans theehuis dat hetzelfde doet, eveneens».  

Het Laatste Nieuws, 2002.